Ciężki czołg niemiecki Pz. Kw. VI Tiger - fragment polskiej instrukcji

czołg Tygrys - rysunek z instrukcji czołgu

Niemiecki czołg ciężki – Panzerkampfwagen VI Tiger ważył aż 56 ton. Konstrukcyjnie czołg ten wywodził się z linii rozwojowej prototypowych czołgów VK 3001 (H), VK 3601 (H) oraz VK 4501 (H) Henschela. Wykorzystano w nim też ciężką wieżę czołgową opracowaną przez Kruppa (szerzej tutaj). Pod względem koncepcyjnym przyszły Tiger powstał zanim rozpoczęła się operacja „Barbarossa” – już wiosną 1941 roku. Sformułowane wówczas oczekiwania mówiły o serii czołgów i dział samobieżnych uzbrojonych w armaty kal. 88, 105 i 128 mm oraz o nowym czołgu ciężkim, z pancerzem grubym maksymalnie do 100 mm, uzbrojonym w ciężkie działo zdolne zarówno do niszczenia umocnień polowych, jak również eliminacji silnie opancerzonych czołgów nieprzyjaciela, nawet na dystansach powyżej jednego czy 1,5 kilometra. Takie wymogi premiowały dopracowane i sprawdzone już działo kal. 88 mm. Pierwotnie niemiecki czołg ciężki miał ważyć tylko 30 ton, potem 35 ton, wreszcie 45 ton. Wzrost masy oczekiwanego opancerzenia (z pierwotnej maksymalnej grubości 50 mm aż dwukrotnie) i wykorzystanie potężnej armaty kal. 88 mm, przy jednoczesnym zachowaniu całego szeregu klasycznych rozwiązań konstrukcyjnych – zarówno w zakresie nadwozia, jak i układu napędowego oraz nieco kontrowersyjnego modelu zawieszenia – dało ostatecznie czołg o wadze aż 56 ton. Sama wieża w czołgu niemieckim ważyła ponad 11 ton; pusty kadłub – przeszło 20 ton. W tej sytuacji zastosowany silnik benzynowy Maybach HL 210 P30 o mocy maksymalnej 650, a następnie 700 KM (HL 230 P45) był bardzo paliwożerny. Czołg w warunkach jazdy w terenie mógł spalać nawet 900–1000 litrów na 100 km (na drodze blisko 600 l), czyli przeliczeniowo tyle, co 10 czołgów lekkich. Opancerzenie Tygrysa można uznać za solidne, ale na bliższych dystansach nie gwarantowało ono nietykalności (piszemy o tym w monografii Wozów Bojowych Świata). Przód kadłuba i wieży chronił pancerz grubości 100 mm, ale już ich boki i tył – 80 mm. Poniżej zamieszczamy stronę z mało znanej polskiej instrukcji wojskowej wytworzonej w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie w początkach 1945 roku i poświęconej niemieckiej broni pancernej.

Polska instrukcja czołgu Tygrys I - Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie 1945 r.